Przyznanie świadczenia pomocy społecznej musi być zawsze poprzedzone przeprowadzeniem wywiadu rodzinnego (środowiskowego) w miejscu stałego zamieszkania lub w miejscu czasowego pobytu klienta lub rodziny. Pracownik socjalny na podstawie wywiadu dokonuje oceny sytuacji życiowej klienta lub rodziny, występujących problemów i zakresu potrzeb.
Wywiad środowiskowy przeprowadza się w terminie 14 dni od chwili zgłoszenia (w sytuacjach nagłych – w ciągu dwóch dni).
Wszelkie informacje, jakie pozyskuje pracownik socjalny podczas wywiadu objęte są ochroną zgodnie z ustawą o ochronie danych osobowych i wykorzystywane wyłącznie do celów przyznania świadczeń.

Osoby i rodziny korzystające z pomocy społecznej są zobowiązane:

  1. Do współdziałania w rozwiązywaniu ich trudnej sytuacji życiowej.
  2. Niezwłocznie poinformować o każdej zmianie w ich sytuacji osobistej, dochodowej i majątkowej, która wiąże się z podstawą do przyznania świadczeń.

Brak współdziałania osoby lub rodziny z pracownikiem socjalnym w rozwiązywaniu trudnej sytuacji życiowej, a w szczególności:

  • odmowa zawarcia kontraktu socjalnego lub niedotrzymanie jego postanowień,
  • nieuzasadniona odmowa podjęcia zatrudnienia, innej pracy zarobkowej przez osobę bezrobotną lub wykonywania prac społecznie użytecznych, o których mowa w przepisach o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy,
  • nieuzasadniona odmowa podjęcia leczenia odwykowego w zakładzie lecznictwa odwykowego przez osobę uzależnioną, - marnotrawienie przyznanych świadczeń,
  • marnotrawienie przyznanych świadczeń,

będą stanowić podstawę do: odmowy przyznania świadczenia, uchylenia decyzji o przyznaniu świadczenia lub wstrzymania świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej, przyznania pomocy w formie świadczenia niepieniężnego.

W razie wystąpienia dysproporcji między udokumentowaną wysokością dochodu a sytuacją majątkową osoby lub rodziny, wskazującą, że osoba ta lub rodzina jest w stanie przezwyciężyć trudną sytuację życiową, wykorzystując własne zasoby majątkowe, w szczególności w przypadku posiadania znacznych zasobów finansowych, wartościowych przedmiotów majątkowych lub nieruchomości, można odmówić przyznania świadczenia z pomocy społecznej
Decyzje w sprawach świadczeń pomocy społecznej wydawane są w formie pisemnej. Od każdej decyzji służy prawo odwołania.
Odwołanie wnosi się do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Pile, za pośrednictwem Kierownika Ośrodka Pomocy Społecznej, w ciągu 14 dni od dnia otrzymania decyzji.